على محمدى خراسانى

99

شرح رسائل (فارسى)

را به صورت مرسل نقل كرده با اين تفاوت كه بجاى كان له من الثواب . . . آمده كان له ذلك كيفيّت استدلال به اخبار من بلغ : اين احاديث به دلالت مطابقى دلالت دارند بر اينكه فلان عملى كه از طريق ضعيف هم وجوب آن بدست تو رسيده اگر انجامش دادى ثواب مىبرى و ثواب كاشف از اطاعت است و اطاعت عند المشهور متفرع بر امر است كه به قصد امتثال امر اتيان شود . پس بالملازمه دلالت دارد كه اتيان اين عمل مأمور به امر استحبابى است آنگاه محتمل الوجوب عبادى را به قصد امتثال همين امر بجا مىآوريم و مشكلى نخواهيم داشت . اشكالات : به دلالت اين اخبار چهار اعتراض وارد شده : اشكال اوّل : معترض مىگويد : در اين روايات فاعل من بلغ ، شيئى من الثواب يا ثواب است ( يعنى مقدار معينى از ثواب كه مثلا در روايات آمده ثواب فلان عمل مطابق با ثواب عتق يك رقبه است و . . . ) پس اصل ثواب داشتن مفروض و مسلّم گرفته شده و اين مال واجبات و مستحباتى است كه اصل الوجوب او الاستحباب در آنها مسلّم باشد پس ربطى به ما نحن فيه كه اصل الثواب مشكوك است ندارد و در ما نحن فيه كشف از امر نمىكند . جواب ما : اگرچه در ظاهر فاعل من بلغ ، ثواب ، است ولى تقدير كلام اينست كه : من بلغه عمل له ثواب پس به درد ما مىخورد زيرا مىگوئيم : دعا عند رؤية الهلال مثلا از طريق خبر ضعيف بما رسيده كه ثواب دارد و واجب است ( صغرى ) و كبراى كلّى هم اينست كه : من بلغه عمل له ثواب فعمله كان له ذلك . نتيجه مىگيريم كه پس دعا عند الرؤية ثواب دارد البته مقدار ثواب آن با خدا است . و شاهد بر اينكه چيزى مقدر است دو امر است : الف : در اين روايات آمده : فعمله و لا ريب در اينكه منظور ثواب نيست